Libertarianizm

Najkrótsza, najpełniejsza i najbardziej klarowna lista zasad etyki libertariańskiej:

  • zbiór zachowań nielegalnych jest podzbiorem zachowań niemoralnych
  • przemoc fizyczna może być użyta jedynie do obrony przed zachowaniami nielegalnymi lub w ramach odwetu za nie
  • prawo własności istnieje i oznacza wyłączność na rozporządzanie dobrem rzadkim
  • prawo własności może zostać przekazane innej osobie
  • prawo własności obejmuje:
    • posiadanie samego siebie
    • posiadanie rzeczy, które nie były posiadane przez nikogo w momencie, gdy przekształciliśmy je swoją pracą
  • łamanie praw własności innej osoby jest nielegalne

Niby ścisłe, a jednak pełne światłocieni i dowolności interpretacyjnych.

Co wolno, czego nie wolno

Na libertarianizm patrzy się często jako na kodeks, nazwijmy to, „pozytywny”, a więc mówiący, co wolno mi robić. Z tak zdefiniowanego libertarianizmu wysnuć można następnie wniosek, że libertarianie to żądni krwi psychopaci, którzy pragną uznania prawa do ćwiartowania każdego, kto wsadzi palec za ich ogrodzenie. Być może istnieją tacy psychopaci i być może nazywają siebie libertarianami. Według mnie jednak libertarianizm jest zdefiniowany negatywnie, a więc mówi, czego nie wolno mi robić. Nie wolno mi inicjować agresji, nie wolno mi kraść itp. A co wolno mi robić? Tego libertarianizm nie definiuje! Libertarianizm to tylko pewne bardzo zgrubne ramy, które określają najbardziej fundamentalne prawa cywilizowanych relacji, wedle których nie bijemy się kijami po głowach, żeby zabierać sobie nawzajem jedzenie. Libertarianizm nie mówi, że są to jedyne prawa, których należy przestrzegać.

Libertarianizm a anarchokapitalizm

Libertarianizm jest systemem etycznym, anarchokapitalizm – ustrojem politycznym. Można być anarchokapitalistą, nie będąc libertarianinem, ciężko być konsekwentnym libertarianinem, nie będąc anarchokapitalistą.

Perspektywa

Państwowe regulacje często oceniamy z perspektywy ofiary. Powinniśmy oceniać je też z perspektywy oprawcy.

Zamiast pytać:

  • czy widzę problem w tym, że zostanę zbrojnie powstrzymany przed…(uzupełnić interesującą nas kwestią)

powinniśmy pytać:

  • czy mam prawo użyć broni, aby powstrzymać inną osobę przed… (uzupełnić interesującą nas kwestią)

Ostatecznie bowiem to właśnie się dzieje. Dosłownie.