Libertarianizm

Najkrótsza, najpełniejsza i najbardziej klarowna lista zasad etyki libertariańskiej:

  • zbiór zachowań nielegalnych jest podzbiorem zachowań niemoralnych
  • przemoc fizyczna może być użyta jedynie do obrony przed zachowaniami nielegalnymi lub w ramach odwetu za nie
  • prawo własności istnieje i oznacza wyłączność na rozporządzanie dobrem rzadkim
  • prawo własności może zostać przekazane innej osobie
  • prawo własności obejmuje:
    • posiadanie samego siebie
    • posiadanie rzeczy, które nie były posiadane przez nikogo w momencie, gdy przekształciliśmy je swoją pracą
  • łamanie praw własności innej osoby jest nielegalne

Niby ścisłe, a jednak pełne światłocieni i dowolności interpretacyjnych.

Faktyczna demokracja

Jedyną faktyczną demokracją, zgodną z etymologią tego słowa, jest głosowanie nogami.

Głosowanie nogami można podjąć w dowolnej chwili w odpowiedzi na dowolne działanie rządu. Głosowanie nogami ma skutek natychmiastowy. W głosowaniu nogami oddanie głosu ma realne znaczenie dla głosującego. W głosowaniu nogami głosujemy bezpośrednio na konkretny stan rzeczy, a nie na puste obietnice kandydata.

Świat dwóch tysięcy dożywotnich dyktatur jest bardziej demokratyczny od świata złożonego z trzech mocarstw rządzonych przez kadencyjne władze. Oczywiście, jest to prawdą jedynie przy założeniu, że dyktatury te są faktycznie rozłączne, a nie złączone wspólną strukturą, którą roztacza nad nimi władzę w jakimkolwiek aspekcie.

Anarchistyczna rewolucja

Rodzaj ładu, który się krystalizuje po anarchistycznej rewolucji, nie jest zależny od poglądów rewolucjonisty. W moim przekonaniu o tym, czy społeczeństwo zostanie wywindowane do stanu anarchokapitalizmu, czy ześlizgnie się w agresywny komunizm, decyduje w dużej mierze stadium cywilizacyjne, w którym się znajduje. Anarchokapitalizm powstanie niemal z pewnością w miejscach, w których mieszkańcy wyżej cenią dobra uzyskane dzięki podziałowi pracy ponad dobra uzyskane dzięki grabieży. Decyduje o tym bogactwo, poziom technologiczny, przedsiębiorcze przyzwyczajenia, kręgosłup moralny. Wojna domowa w ogromnej mierze niszczy wszystkie te cechy, przez co nawet pozornie obiecującą społeczność może przesunąć poza wytyczoną przeze mnie granicę i zepchnąć w czarną czeluść komunizmu lub dyktatury.

Wolność a bezpieczeństwo

Dychotomia wolności i bezpieczeństwa nie istnieje. Bezpieczeństwo jest jednym z wielu towarów, które można kupić w warunkach wolności. Istnieje natomiast zależność w drugą stronę. Brak wolności oznacza brak możliwości zapewnienia sobie bezpieczeństwa. Osoba zniewolona jest zdana na łaskę lub niełaskę tych, którzy ją niewolą.

Idee a rzeczywistość

Niejaki Pan Andrzej Szczęśniak z Instytutu Adama Smitha raczył stwierdzić:

„Kiedy ma się już pewne lata i wszystkie idee się przetrawiło, zaczyna Państwa bardziej interesować rzeczywistość.”

Być może faktycznie. Rzeczywistość jest kształtem przeszłości, idee natomiast kształtują przyszłość, a człowiek im starszy, tym bardziej się zwraca ku rzeczom byłym. Osobiście uważam, że porzucenie idei przez ludzi uważanych za współczesnych przedstawicieli kapitalizmu (neoklasyków, monetarystów itp.) jest główną przyczyną niekorzystnej oceny moralnej wolnego rynku.

Kara śmierci

Nie ma sensu dyskutować o karze śmierci. Kara śmierci istnieje w każdym kraju. Obywatel, który nie uiści podatku dochodowego i zignoruje wszystkie wezwania do zapłaty, zostanie potraktowany bronią obuchową i/lub paraliżującą. Jeśli obywatel wykaże się wystarczającą odpornością fizyczną i umiejętnością samoobrony, i nie dopuści do aresztowania, wówczas zostanie zabity. Jeśli broń paraliżująca zadziała, obywatel trafi do więzienia i spróbuje uciec, zostanie zabity podczas pościgu. Rzadko słyszymy o takich przypadkach, ponieważ zinternalizowaliśmy nieuchronność podatków. Świadczy to tylko o tym, że wszyscy podświadomie wiemy, iż kara śmierci istnieje i nie grozi jedynie mordercom.

Definicja państwa

Jeśli ktoś zapytałby o jedną cechę państwa, która jest najlepiej definiuje ową instytucję i jednocześnie stanowi największy zarzut wobec niej, należałoby odpowiedzieć:

Państwo jest sędzią we własnej sprawie.

Pozostałe kwestie, związane na przykład z inicjacją i monopolizacją przemocy fizycznej, pasożytniczym charakterem, nieefektywnością w zaspokajaniu potrzeb społeczeństwa itp., są jedynie logiczną konsekwencją tej jednej cechy.

Perspektywa

Państwowe regulacje często oceniamy z perspektywy ofiary. Powinniśmy oceniać je też z perspektywy oprawcy.

Zamiast pytać:

  • czy widzę problem w tym, że zostanę zbrojnie powstrzymany przed…(uzupełnić interesującą nas kwestią)

powinniśmy pytać:

  • czy mam prawo użyć broni, aby powstrzymać inną osobę przed… (uzupełnić interesującą nas kwestią)

Ostatecznie bowiem to właśnie się dzieje. Dosłownie.